- Lại thêm một bảng xếp hạng Top các doanh nghiệp ở Việt Nam vừa được Vietnam Report và VietNamNet đưa ra. Theo ông, Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam về doanh thu (VNR500) có điểm gì khác, hơn hoặc kém so với các bảng xếp hạng đã có tại Việt Nam?

- Tôi cho rằng điểm nổi trội của VNR500 sẽ được chính các doanh nghiệp và cộng đồng đánh giá. Chỉ xin được đưa ra một số đặc điểm riêng của bảng xếp hạng VNR500.

Ông Vũ Đăng Vinh (TGĐ Vietnam Report)

Mặc dù gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiếp cận thông tin cũng như thẩm định thông tin, song chúng tôi đã tiến hành xây dựng được một bộ cơ sở dữ liệu khá toàn diện về các doanh nghiệp hàng đầu của Việt Nam tính đến thời điểm này. Có thể nói, bảng xếp hạng VNR 500 đã tránh được tình trạng “bốc thuốc” của nhiều bảng xếp hạng doanh nghiệp hiện nay.

Tôi cho rằng mô hình xếp hạng theo doanh thu của Fortune 500 rất phù hợp với điều kiện thực tế ở Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở việc xếp hạng, lần đầu tiên tại Việt Nam chúng tôi sẽ giới thiệu sự ra đời của câu lạc bộ các doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam VNR500, mà việc tham gia vào CLB này không phải doanh nghiệp nào cũng đáp ứng đủ điều kiện.

- Trước đây một tháng, UNDP đã công bố Top 200 DN hàng đầu của Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp đã có phản hồi cho biết họ có tên trong bảng xếp hạng này, thậm chí có thứ hạng cao (như Bưu điện TPHCM ở vị trí số 8), nhưng lại không có tên trong bảng xếp hạng của VNR500. Và theo như một số DN phản ánh thì đây là sai sót của VNR500. Ông lý giải thế nào về điều này?

- Doanh nghiệp, theo cách hiểu ở Bảng xếp hạng VNR500 cũng như của Bảng xếp hạng UNDP, đều là các đơn vị kinh doanh hạch toán độc lập và được thành lập theo pháp luật doanh nghiệp Việt Nam. Cách hiểu này tương đồng với cách hiểu của Tổng cục Thống kê.

Theo quy định hiện hành (Thông tư 10/2006/TT-BTC ngày 14/2/2006 và Thông tư 85/2007/TT-BTC ban hành ngày 18/7/2007) thì các doanh nghiệp hạch toán độc lập sẽ được cấp mã số thuế có cấu trúc 10 con số và các doanh nghiệp hạch toán phụ thuộc sẽ được cấp mã số thuế có cấu trúc 13 số.

Quả thực nếu theo quy định hướng dẫn của các Thông tư trên, Bưu điện TP Hồ Chí Minh là một đơn vị có mã số thuế của đơn vị hạch toán độc lập (0300954529). Tuy nhiên theo điều tra của chúng tôi, trên thực tế đơn vị này đang hạch toán phụ thuộc vào Tập đoàn Bưu Chính Viễn thông.

Trường hợp này còn xảy ra trong các đơn vị là thành viên của các Tổng công ty lớn hiện nay như: Tổng công ty đường sắt, Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn Việt Nam…Báo cáo của UNDP đã không loại bỏ được sai sót này!

Bên cạnh việc loại bỏ Bưu điện TPHCM ra khỏi bảng xếp hạng, chúng tôi cũng tiến hành loại trừ Công ty vận tải đường sắt hành khách Sài Gòn (Mã số thuế: 0301120371) đứng vị trí thứ 77 trong danh sách Top 200 doanh nghiệp trong nước của UNDP, trong khi thực tế đây là đơn vị hạch toán phụ thuộc vào Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam.

Họp báo công bố chương trình VNR500 và "Việt Nam tốt nhất"

- Chắc bạn cũng hiểu, thông tin về doanh nghiệp, cho dù là thông tin chính thống, đôi khi vẫn chưa thật đáng tin cậy. Điều này đặc biệt đúng đối với các số liệu về tài sản của doanh nghiệp. Việc định giá đất đai, thiết bị và tài sản vô hình vẫn đang là dấu hỏi lớn tại Việt Nam.

Thực trạng của một số cuộc đấu giá IPO gần đây có thể nói lên điều này. Mặc dù thông tin chi tiết về tài sản, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp được công bố công khai, tuy nhiên người ta vẫn gỉ tai nhau về những nguồn lợi ngầm thu được từ món tài sản của doanh nghiệp chẳng hạn như mảnh đất mà họ sở hữu, giấy phép đặc biệt mà họ có…

Các con số về số lao động và về lợi nhuận cũng vậy. Hãy đem so sánh số lao động của một doanh nghiệp trong ngành dệt may, da giầy của Việt Nam với các doanh nghiệp trong lĩnh vực đòi hỏi nhân lực trình độ cao như ngân hàng, tài chính. Khi đó anh sẽ thấy sự chênh lệch.

Như vậy, liệu việc xếp hạng các doanh nghiệp tại Việt Nam dựa trên các tiêu chí này trong thời điểm hiện nay có còn ý nghĩa? Đây thực sự là một câu hỏi lớn cho nhóm chuyên gia của Vietnam Report cũng như bất kỳ chuyên gia nào khi tiếp cận vấn đề.

Qua nghiên cứu thực trạng của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, được sự tư vấn của GS. John Quelch, nhóm nghiên cứu đã quyết định áp dụng mô hình Fortune 500, xếp hạng doanh nghiệp theo doanh số đạt được.

Vẫn biết nếu chỉ dùng doanh thu, thì cũng chưa thể phản ánh chính xác được thứ hạng của các doanh nghiệp trong một nền kinh tế. Song, mô hình của Fortune 500 là một mô hình khá đơn giản và hiệu quả, rất phù hợp với các nền kinh tế đang phát triển, đặc biệt là ở những nền kinh tế có hệ thống hạch toán khác biệt với Hoa Kỳ.

Có thể nói, trong giai đoạn hiện nay theo chúng tôi doanh thu là chỉ tiêu đáng tin cậy nhất đo lường quy mô của doanh nghiệp tại Việt Nam, và phù hợp với thông lệ đánh giá doanh nghiệp trên thế giới.

- Theo ông, nếu cần xếp hạng cho ngành xếp hạng của Việt Nam thì VNR500 ở mức, hạng nào? Vietnam Report và VNN sẽ có những bước đi tiếp theo thế nào sau khi công bố “Top 500”?

- Chúng tôi không tự xếp hạng cho chính mình. Xin hãy để thị trường và đối tượng được xếp hạng tự đánh giá. Có một điều chúng tôi có thể chắc chắn là chúng tôi luôn đảm bảo về tính minh bạch khách quan trong quá trình đánh giá xếp hạng cũng như công khai các tiêu chí đánh giá.

Thế giới ngày càng trở nên “phẳng”, chúng tôi muốn xây dựng VNR500 trở thành một biểu tượng có uy tín của quốc gia nhằm khẳng định đẳng cấp của các doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình hội nhập với nền kinh tế thế giới.

- Cảm ơn ông!