Cách đây ít ngày, Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam tổ chức công bố năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (CPI).

Theo đó, TP Đà Nẵng và Bình Dương dẫn đầu. Tỉnh miền núi Lào Cai đứng thứ 3. Hai thành phố lớn là TP HCM xếp thứ 16, Hà Nội thứ 33. Nhưng một tỉnh như tỉnh Nghệ An với diện tích đứng thứ 1, dân số đứng thứ 4, lại giàu truyền thống cách mạng và tiềm năng kinh tế mà chẳng lẽ năng lực cạnh tranh lại đứng thứ 56 (xếp thứ 8 dưới lên)? Xếp dưới 2 tỉnh láng giềng là Hà Tĩnh nằm thứ 47, Thanh Hoá thứ 39.

Riêng vùng Bắc Trung bộ, cao nhất là Thừa Thiên Huế (14), Quảng Bình (44) Quảng Trị 46. Hai tỉnh láng giềng là Hà Tĩnh nằm thứ 47, Thanh Hoá thứ 39. Còn Nghệ An ta thì được xếp thứ 56 (tụt 13 bậc so với năm ngoái). Đứng thứ  8 dưới lên!
                  
CPI là chỉ số đánh giá xếp hạng chính quyền cấp tỉnh trong việc xây dựng môi trường thuận lợi cho việc phát triển kinh doanh của doanh nghiệp thuộc khối tư nhân (DNTN, Cty TNHH, Cty CP).
 
Từ năm 2005 đến nay chỉ số này được công bố hàng năm và rất được dư luận chú ý.
 
Riêng năm nay có gần 1.000 doanh nghiệp tham gia chấm điểm các địa phương trên 10 lĩnh vực. (Chi phí tham gia thị trường/ Tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất đai/ Chi phí thời gian để thực hiện/ Chi phí không chính thức (bôi trơn)/ Ưu đãi với doanh nghiệp Nhà nước (môi trường cạnh tranh)/ Tính năng động của lãnh đạo địa phương/ Chính sách phát triển kinh tế tư nhân/ đào tạo lao động/ Thiết chế pháp lý).
 
Theo đánh giá chung, bên cạnh những tiến bộ rõ nét, thì tình trạng nhũng nhiễu tăng trong khi tính năng động của chính quyền giảm.
 
Nghe nói, một tỉnh được xếp vào khoảng giữa mà có tới 52% số doanh nghiệp (DN) cho rằng cán bộ tỉnh sử dụng các quy định riêng của tỉnh để trục lợi; 53% DN cho biết họ phải chi tiêu cho các cá nhân (bôi trơn) khi tham gia đấu thầu để có được hợp đồng với cơ quan Nhà nước; 62,26% DN khẳng định để tiếp cận được với tài liệu kế hoạch của tỉnh phải có “mối quan hệ”!).

Đó là số liệu của một tỉnh nằm tốp giữa. Còn ở Nghệ An ta - nằm trong 10 tỉnh tốp cuối thì không biết doanh nghiệp người ta đánh giá thế nào về những vấn đề tương tự?  Và, nếu coi chỉ số trên là thước đo “sức khoẻ” về năng lực cạnh tranh thì hoá ra Nghệ An bị các DN coi là “ốm”?

Một tờ báo cho biết, chủ tịch tỉnh Cao Bằng (tỉnh bị xếp hạng bét) còn tuyên bố “Chỉ số CPI không phải là tất cả”. Tất nhiên, đây cũng là một chỉ số mang tính tham khảo. Mà tham khảo thì chắc chi đã đúng!
 
Nhưng một tỉnh như tỉnh Nghệ An với diện tích đứng thứ 1, dân số đứng thứ 4, lại giàu truyền thống cách mạng và tiềm năng kinh tế mà chẳng lẽ năng lực cạnh tranh lại đứng thứ 56?

Xếp hạng CPI là một cách làm hay nhưng nếu CPI còn chỉ ra nguyên nhân yếu kém, giải pháp khắc phục để các tỉnh tham khảo thì có lẽ còn hay hơn?

Lê Thạch Vĩnh - Báo CANA